Bloeiende rozen in Rome op het voormalige Joodse kerkhof

De rozentuin is weer open in Rome! Het is altijd een leuk bezoekje als je in het voorjaar in Rome bent. Honderden prachtige rozen in allerlei kleuren en formaten op een historische plek. Parasoldennen en cipressen omgeven een klein glooiend parkje dat een eeuw geleden nog het joodse kerkhof was. De twee delen van de rozentuin worden doorsneden door een weg die meer dan tweeduizend jaar geleden werd aangelegd. En je kijkt uit op de Palatijn, de oudste heuvel van Rome, vol resten van antiek-Romeinse tempels, thermen en villa’s.

Blik van de rozentuin in de richting van de Romeinse ruïnes op de Palatijnse heuvel

Over de rozen zelf zal ik vrij kort zijn; ik ben geen bioloog. Er zijn rozen uit alle windstreken te zien, tot China en Mongolië toe. Sommige varianten staan al in volle bloei, andere zijn nog in de knop. Informatieborden helpen de bezoeker op weg. Maar de meeste mensen lopen daar gewoon langs, op zoek naar de mooiste bloemen en de mooiste plaatjes.

De roos van de vrede

Bij één rozensoort sta ik wat langer stil, omdat het volgens de tekst ernaast de beroemdste roos ter wereld is. Dat is de vredesroos, gekweekt door de Franse rozenhouder Francis Meilland. Voor de kenners: het is een zogeheten theehybride. Aanvankelijk had die variant verschillende namen. In franstalige gebieden was het de ‘Madame Antoine Heilland´ (naar de vader van Francis, een beroemde rozenkweker, en zijn moeder), in Italia de ´Gioia´ (vreugde), in Duitsland de ‘Gloria Dei´.

Maar in april 1945, na de val van nazi-Berlijn, werd deze crèmekleurige geel/zachtroze roos omgedoopt tot ‘vredesroos’. De naam droeg bij aan het commerciële succes van deze variant. Eind jaren negentig riep de Internationale Rozenfederatie deze roos uit tot roos van de eeuw.

Er is ook een wedstrijd verbonden aan de Romeinse Roseto, de rozentuin. Dwars erdoor loopt een weg die ruim voor het begin van onze jaartelling is aangelegd om de vlakte te kunnen bereiken waar nu het Circus Maximus is, de Romeinse tijd een grote langwerpige renbaan. Het zuidelijke gedeelte van de rozentuin is gratis toegankelijk. Het noordelijke gedeelte is vrijwel altijd afgesloten, want hier groeien de rozen waarmee kwekers uit heel de wereld meedingen naar een prijs, en de rozen die eerder een prijs hebben gewonnen. Nederland was hierbij vorig jaar met maar één kweker vertegenwoordigd. Die viel niet in de prijzen, de onderscheidingen gingen naar Duitsland (drie categorieën) en Denemarken (een categorie). Dit jaar worden de prijzen op 18   mei bekendgemaakt.

Joods kerkhof

Deze lieflijke heuvel bij het Circus Maximus stond een eeuw gelegen nog vol met joodse graven. In 1645 kreeg de joodse gemeenschap toestemming hier terrein te kopen om een kerkhof aan te leggen. Het werd, symbool voor de denigrerende manier waarop Joden toen in het pauselijke Rome werden bejegend, de ortaccio degli ebrei genoemd, het tuintje van de Joden.

Zelfs nadat in 1836 het nieuwe, monumentale kerkhof van Verano werd geopend, bleven Joden hier hun doden begraven. Pas nadat in 1870 Rome was ingenomen en de paus zijn wereldlijke macht definitief was kwijtgeraakt, konden Joden ook op het Verano terecht, op een eigen hoekje. Gaandeweg werden er meer tombes daarnaartoe overgebracht. Maar toen er in de jaren dertig een nieuw stadsplan werd gemaakt, met een nieuwe weg aan de westkant van Circo Massimo, moesten ook de laatste tombes wijken.

De huidige rozentuin is hier pas in de jaren vijftig gekomen. Er bestond een rozentuin op de Colle Oppio, achter het Colosseum, maar die was in de Tweede Wereldoorlog volledig verwoest. In overleg met de Joodse gemeenschap is toen een nieuwe rozentuin aangelegd op de plaats waar eerst het kerkhof was.

Cipressen van het kerkhof

Er zijn nog een paar dingen die daaraan herinneren. Zowel bij de ingang van het openbare gedeelte als bij die daar tegenover van het meestal gesloten deel met de prijsrozen staan twee stenen tafelen die herinneren aan de vroegere bestemming van deze heuvel. Daarnaast hebben de looppaden in het openbare gedeelte een vorm die verwijst naar de menorah, de zevenarmige joodse kandelaar.

En de cipressen die aan de rand van de rozentuin staan en iets verderop langs de nieuw aangelegd via del Circo Massimo, zijn afkomstig van het vroegere joodse kerkhof. Het is een van de vele voorbeelden van de vele lagen geschiedenis die je in Rome aantreft, steeds weer.

Overzicht via Google. Onder het publiek toegankelijke deel van de rozentuin met de ‘Menorah’- paden. Boven het gedeelte waar de competitierozen worden verzorgd.

Praktische informatie

De rozentuin is tot 16 juni geopend voor het publiek. Dagelijks van 8u30 tot 19u30. De toegang is gratis. De hoofdingang is aan de piazza Ugo la Malfa, waar een halte is van bussen 81, 85, 87 en 118. De halte van Metro B, Circo Massimo, is op vijfhonderd meter.

Ingang van de rozentuin aan de piazza Ugo la Malfa

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *