Een zwoele zomeravond. Kleurig verlichte figuren die prachtig afsteken tegen de donkere hemel. Een oud verhaal dat iedereen kent. Met deze ingrediënten lijkt een Italiaans bedrijf een succesformule te hebben ontwikkeld. Vorig jaar zomer kwamen er in Rome ongeveer een half miljoen mensen kijken naar Alice in Wonderland. Dit jaar is het thema een Italiaanse klassieker die in heel de wereld bekend is: Pinocchio of, zoals zijn naam meestal in het Nederlands wordt geschreven, Pinokkio.
Zelfde plaats, zelfde formule. Op een heuveltje in de wijk EUR in het zuiden van Rome, tussen de roeivijver van de Olympische Spelen en het Palazzetto dello Sport, wemelt het nu van de bonte, van binnenuit verlichte figuren die een bekend verhaal navertellen.
De ondertitel is dit keer: terug naar hout. ´Pinocchio´ is een fabel uit 1881. De schrijver Carlo Collodi, pseudoniem voor een journalist met speelschulden, vertelt hoe de houtsnijder Geppetto een houten pop snijdt die door de interventie van een blauwe fee verandert in een jongetje.
Het begint zo:
Er was eens …
Een koning – zullen mijn lezertjes meteen zeggen
Nee jongens, jullie vergissen je. Er was eens een stuk hout.
Avonturen
Het houterige jongetje maakt van alles mee en komt de meest curieuze figuren tegen. Wie alles nog eens opfrissen, kan bijvoorbeeld terecht bij een van de vertalingen in het Nederlands. Sommige avonturen zijn waarschijnlijk wat weggezakt. De pratende krekel. De nu eens boosaardige, dan weer vriendelijke circusdirecteur.
Maar wat bijna iedereen zich zal herinneren, is dat Pinocchio’s neus begint te groeien als hij een leugen vertelt – want sommige leugens hebben korte benen, andere hebben lange neuzen. Dat moet natuurlijk ook in dit Pinocchio-Wonderland worden verteld. De makers hebben ervoor gekozen om aan de lange neus doeken te hangen met dingen die pertinent niet waar zijn – tenminste, dat is het idee.
Waar komt dat rode hoedje vandaan?
Als je hier zo rondloopt, met overal een wat irritant muziekje op de achtergrond, komt een vraag op waarop ik geen antwoord heb kunnen vinden. Wanneer of door wie heeft Pinocchio de rode hoed en de rode jas of rode broek gekregen die nu standaard lijken te zijn geworden, ook hier?
In de eerste druk waren de tekeningen nog in zwart-wit. Italiaanse illustratoren hebben dat op veel verschillende manieren ingevuld. In de invloedrijke Disneyfilm uit 1940 heeft Pinocchio een gelig hoedje en een rode broek. De houten poppen die je nu in souvenirwinkels ziet liggen, hebben allemaal een rood hoedje en een rode kiel. Als iemand weet hoe dit zo is gegroeid: ik houd me aanbevolen voor een reactie onderaan dit blog.
Pinocchio is een moralistische fabel. De wereld is hard en soms wreed. Maar als je braaf bent, slechte vrienden (de kat en de wolf!) vermijdt, en goed je best doet, word je een van een houten pop een echt jongetje. Een beetje moralisme komt ook wel terug in deze presentatie van Pinocchio. Dat zit vooral in de vele klokken met wijzers die achteruit draaien. De moraal: van je fouten kun je leren.
Evenementenbureau
Achter deze kleurrijke hervertelling zit het Romeinse evenementenbureau Lux. Woordvoerder Maristella Burchietti vertelt telefonisch dat ze deze formule verder willen uitbreiden en door Italië willen laten reizen. Alice in Wonderland, vorig jaar in Rome te zien, staat nu in Napels.
Dit is nog maar het begin, vertelde ze, wie weet is er ook elders in Europa belangstelling – al bedenk ik daar zlef meteen bij dat de charme ook zit in het kleurrijke licht op een donkere zomernacht. Landen waar het veel langer licht blijft op zomeravonden en ook regelmatig een bui valt, zijn misschien minder geschikt.
Over de financiën mag ze weinig meer zeggen dan dat het ,,om miljoenen’’ gaat. Wel dat er zo’n tweehonderd mensen betrokken zijn bij het maken van alle figuren, de muziek, de scenografie en bij de verschillende activiteiten op het terrein zelf – er zijn ook allerlei shows, die vooral op kinderen zijn gericht.
,,We hebben voor iedereen, jong en oud, een boodschap”, zegt Burchietti. Vorig jaar, met Alice, was dat dat je zélf op ontdekkingsreis moet gaan – daarom ontbrak de figuur van Alice ook. Dit jaar is de moraal dat je kunt leren van je fouten (de klokken die de tijd terug zetten) en dat je je niet moet laten ontmoedigen door valse uitspraken als ‘leren heeft geen zin’, ‘Het is te laat om te dromen” of ‘Het is te laat om te veranderen’ (de doeken aan de leugenachtig lange neus van Pinocchio).
En volgend jaar? ,,We gaan zeker door op deze weg’’, zegt ze. Met als thema? ,,We zijn al aan het werk, maar waaraan, dat maken we pas over een paar maanden bekend.’’
Praktische informatie
Bezoek is iedere avond mogelijk tussen 20 en 1 uur, met 23u45 als laatste toegangstijd. ‘Pinocchio – this is wonderland’ is tot 30 september te zien. Er is ruim parkeergelegenheid bij het Palazzetto dello Sport. Voor OV gebruik bijvoorbeeld de app Moovit.
Kaartjes zijn ter plekke te koop – vrijdag zaterdag zondag iets duurder dan de andere dagen. Kaartjes kunnen ook online worden gekocht, met een kleine korting, maar let op dat je dat op de dag zelf doet om lange discussies bij de ingang te vermijden, het staat niet helder op de site van shop.today.
Op de site van het evenement is meer informatie te vinden.