Marina Berlusconi opent aanval op BigTech

Interessant, dit. De president van de moederholding van een van de grootste mediabedrijven van Europa haalt fel uit naar BigTech en roept Europa op om niet te wijken voor de enorme pressie van president Trump om de EU-regels voor digitale diensten (samenvattend: het Digital Services Act package) af te zwakken. En: die president heet Marina Berlusconi. Zij schreef een open brief die de Corriere della Sera deze zondag publiceert.

Eerst wat context. Marina Berlusconi is de oudste dochter van de twee jaar geleden overleden mediamagnaat Silvio Berlusconi. Zij is president van Fininvest. Dat is de overkoepelende holding van de belangen die zij en haar broer van hun vader hebben geërfd. Het belangrijkste element daarin is het mediabedrijf MFE-Media for Europe. Dat wordt geleid door Pier Silvio Berlusconi, die onlangs de Duitse mediagigant ProSieben heeft overgenomen en streeft naar een Europees medianetwerk. Marina Berlusconi is ook president van de uitgeverij Mondadori.

Aanleiding voor de open brief zijn drie boeken die Mondadori net heeft uitgebracht en die direct of indirect te maken hebben met de macht van de vijf grootste elementen van  BigTech – Nvidia, Microsoft, Apple, Alphabet, Amazon. De vijf genoemde bedrijven hebben nu samen een enorme economische macht, met een grotere omzet dan de hele eurozone, schrijft ze. Met elkaar slokken ze bijna twee derde van de mondiale reclamemarkt op. Maar hun macht gaat veel verder: ‘Het is een macht die regels afwijst, de basis van welke echt functionerende gemeenschap dan ook.’ Of, met een citaat uit een boek van een ex-medewerker van Meta (Facebook): ‘Het zijn mensen die het geen bal interesseert.’

Polarisatie en radicalisering

Ze schrijft:

In tegenstelling tot traditionele media gedijen de platforms in een far-west waar niemand de verantwoordelijkheid neemt voor wat hij heeft geschreven, belangrijk zijn de clicks. En zo is een vloedgolf opgestoken van nepnieuws, haattaal, afwijzing van afwijkende meningen. Samengevat, de culturele soep van polarisatie en radicalisering, waarin helaas ook de politiek verzuipt.

We hebben regels nodig, schrijft Marina Berlusconi – wie zich de soepelheid herinnert waarin haar vader bestaande regels naar zijn hand zette of ontdook, zal even zijn wenkbrauwen optrekken. Ze geeft toe: meer regels betekent vaak minder winst. ‘Maar ik ben er ook van overtuigd dat een markt alleen dan pas echt vrij is wanneer daar regels gelden. Niet te veel en vooral goede – daarin struikelt Europa vaak.’ Maar de regels voor de digitale wereld die de Europese Commissie heeft opgesteld moeten met hand en tand worden verdedigt tegen Amerikaanse druk, vindt Marina Berlusconi.  

Welke boeken

Voor wie zich afvraagt aan welke boeken ze refereert:

1. Sarah Wynn-Williams. Careless People. Een oud-medewerker van Facebook laat zien hoe Facebook een rol ging spelen in de politiek. Maart 2025
2. Alexander Karp. Technological Republic. Een waarschuwing voor de enorme mogelijkheden voor misbruik die data-analyse regeringen en bedrijven biedt. Februari 2025.
3. Jacques Ellul. La technique ou l’enjeu du siècle. Het bekendste werk van de Franse filosoof Ellul, waarin hij waarschuwt hoe technologie kan leiden tot onvoorziene en ongewenste veranderingen in het samenleven van mensen. Uit 1954.