Niet alleen in Italië, maar ook in Nederland is nog steeds veel aandacht voor kerststallen. In het museum Catherijneconvent in Utrecht is opnieuw een opstelling gemaakt van stukken uit een prachtige Napolitaanse kerststal. Veel minder in de publiciteit gekomen, maar ook zeker een bezoek waard, is een tentoonstelling van kerststallen in Kranenburg, op een steenworp afstand van Vorden, in de Achterhoek.
Je moet zijn in de voormalige Antoniuskerk, nu in gebruik als het Heiligenbeeldenmuseum. Het gebouw op zich is al bijzonder: het is de oudste nog bestaande kerk die is gebouwd door de architect Pierre Cuypers (1827-1921). Cuypers, geboren in Roermond, was rond de eeuwwisseling Nederlands rijksbouwmeester en heeft veel gezichtsbepalende gebouwen op zijn naam staan. Zo bouwde hij meer dan honderd kerken in de hem typerende neogotische stijl. Zijn bekendste gebouwen staan in Amsterdam: het Rijksmuseum en het Centraal Station.
In dat Heiligenbeeldenmuseum zijn tientallen kerststallen van Nederlandse makelij te zien. De meeste komen uit de collectie van de belangrijkste Nederlandse verzamelaar op dit gebied: Bert Hilhorst, koster van de kerk in de Amsterdamse Watergraafsmeer die is gewijd aan de Martelaren van Gorcum. Hilhorst, zo meldt het museum, verzamelt als 35 jaar kerststallen. Hij heeft er nu ongeveer 850 in bezit
Typisch Nederlands
In Kranenburg zijn er enkele tientallen van te zien. Net zoals de tentoonstelling 100 kerststallen in het Vaticaan, waarover ik eerder schreef op dit blog, komen ze in allerlei soorten en maten en kleuren. Bovenaan dit blog staat een foto met kerststallen van kinderspeelgoed. Ook is er een kerststal te zien van Delfts Blauw, en iets verderop worden voor de traditionele opstelling van ouders met kind, os en ezel, engelen, schapen en koningen beschilderde klompen gebruikt.
Er is een enorme variëteit aan gebruikte materialen. Porselein en tin, hout en koper – een van de kerststallen is gemaakt door een loodgieter uit Amsterdam.
Ook de stilering loopt enorm uiteen. Natuurlijk ontbreekt de traditionele scenografie niet.
Maar soms is de vormgeving juist heel strak.
Ik zet hieronder nog een aantal voorbeelden uit de kerststallen die in het Heiligenbeeldenmuseum te zien zijn. Onderaan dit blog vind je praktische informatie over openingstijden en kosten.
Praktische informatie
De tentoonstelling is te zien t/m zondag 11 januari. Het Heiligenbeeldenmuseum in Kranenburg-Vorden is alle dagen open, van 11-17 uur, behalve op Eerste Kerstdag en Nieuwjaarsdag. Toegang 8 euro, gratis voor onder de 18 jaar of met museumkaart.