Gisteren werd Italië verrast met een nieuwe postzegel. De Italiaanse posterijen maakten bekend dat ze een zegel ter waarde van 1,25 euro hebben gewijd aan de vorig jaar overleden mediamagnaat, ondernemer en oud-premier Silvio Berlusconi. De dag was niet toevallig gekozen. Hij zou zondag 88 jaar zijn geworden. De foto bovenaan het stuk komt van de Facebook-site van de Poste Italiane.
Hoewel er meer aan de hand is in de wereld, leidde dit meteen tot pittige reacties op sociale media, type: Italië raakt weer verdeeld tussen mensen die op de voorkant spugen en op de achterkant likken. Toen de ministerraad in april had besloten dat er herdenkingszegels zouden komen voor een aantal grote Italianen als Guglielmo Marconi, Eleonora Duse en Giacomo Puccini, was er verbazing dat ook Silvio Berlusconi in dit rijtje stond.
Er zijn een paar criteria waar je aan moet voldoen voor zo’n postzegel. Je moet van cultureel en historisch belang zijn geweest voor het land, en je moet op de een of andere manier van invloed zijn geweest op de Italiaanse samenleving. Dat geldt voor Berlusconi, hoe je ook over hem denkt. Maar in het verleden gold de regel dat de geëerde persoon zeker tien jaar dood moet zijn. Het rechtse kabinet onder premier Meloni, met de door Berlusconi opgerichte partij Forza Italia als coalitiepartner, vond kennelijk dat deze regel soepel moet worden toegepast – en dat je de veroordeling van Berlusconi wegens financiële fraude en het dikke boek vol beschuldigingen tegen hem maar even moet vergeten.
En het vliegveld?
En dan was er natuurlijk ook het vliegveld Malpensa, vlak bij Milaan. Op 11 juli verraste het regiobestuur van Lombardije, het gebied waar Milaan de hoofdstad van is, met het voorstel om dit belangrijke internationale vliegveld mede te vernoemen naar Berlusconi. Applaus vanuit het kabinet, dat het voorstel in recordtijd overnam. Maar boegeroep van een aantal gemeentes in de omgeving, Milaan voorop. Samen bereiden ze zich voor om dit besluit bij de rechter aan te vechten.
Barbara Berlusconi, een van zijn vijf kinderen, reageerde boos en ,,verbitterd”. Beppe Sala, de burgemeester van Milaan, is hier alleen maar mee bezig omdat hij de aandacht wil afleiden van een enorme bestuurlijke flater, zei ze eind vorige week. Daarmee verwees ze naar het besluit van de Uefa om de finale van de Chiampions League in 2027 niet te laten spelen in het Milanese San Siro stadion, omdat de toekomst van dat stadion onduidelijk is.
Zegels in andere landen
Het nieuwtje van gisteren over de postzegel riep bij mij ook andere vragen op: zijn er eigenlijk meer postzegel waarop Berlusconi staat? En het antwoord is: jazeker, al is het verrassend om te zien welke landen de Italiaanse oud-premier hebben vereerd met een postzegel. Een site over filatelie had ze na het overlijden van Berlusconi op een rijtje gezet.
Sierra Leone in 2009, ter gelegenheid van de G8.
Libië in 2010, om de veertigste verjaardag van het regime van Moammar Gaddafi te herdenken. En Liberia twee keer, in 2011 wegens de successen van AC Milan en in 2021 in een reeks zegels over de manier waarop prominente politici omging met het coronavirus – waarom Berlusconi daarbij is opgenomen, is me overigens onduidelijk.
Mozambique in 2011, in een reeks zegels over AC Milan, ,,de club die de meeste titels heeft gewonnen” – Berlusconi, lang president van de Milanese club, kreeg een aparte zegel.
En toen Niger in 2019 vier zegels uitbracht over vrijmetselaars die prominente posities hadden gekregen, zat Berlusconi daar ook bij. De oud-premier stond op de ledenlijst van de in de jaren tachtig verboden vrijmetselaarsloge Propaganda Due.
Varianten in Italië
Natuurlijk leidde het nieuws over de nieuwe postzegel in Italië meteen tot wat huisvlijt. Hieronder een kleine verzameling.
