De ‘Zeven van Edinburgh’: over vrouwen bij de anatomische les

Iedere filmliefhebber zal hebben gehoord van de Magnificent Seven, en misschien komen dan ook nog de Zeven Samoerai voorbij. Met aartsengelen wordt het wat ingewikkelder. In de joods-christelijke traditie zijn het er zeven, maar in de achtste eeuw heeft de paus er daar vier van geschrapt. Maar de ‘Zeven van Edinburgh’? Ik had er nog […]

De ‘Zeven van Edinburgh’: over vrouwen bij de anatomische les Meer lezen »

Naar de sterrenwacht waar het Vaticaan de hemel afspeurt

Je zou het niet meteen denken, maar het Vaticaan heeft eeuwenlang een prominente rol gespeeld bij de ontdekking van de hemel – in astronomische zin dan. Neem de eerste kleurenfoto van de groene flash vlak voordat de zon ondergaat. Die is in 1960  gemaakt vanuit de pauselijke sterrenwacht in Castel Gandolfo, net bij de Rome.

Naar de sterrenwacht waar het Vaticaan de hemel afspeurt Meer lezen »

De eeuwig levende cellen van Henrietta Lacks

Henrietta Lacks. Ooit van gehoord? Ik kende de naam in ieder geval niet. En toch heeft zij in zekere zin, in de woorden van haar neef, het eeuwige leven. En heeft de medische wetenschap enorme resultaten geboekt dankzij haar cellen. Denk aan kanker, polio, de meeste uiteenlopende virussen, dna-onderzoek, Parkinson, de effecten van straling. Je

De eeuwig levende cellen van Henrietta Lacks Meer lezen »

Over geloof en wetenschap, en altijd vragen blijven stellen

Het komt niet zo vaak voor dat een witte bladzijde de beste manier is om de kern van een boodschap over te brengen. Toch is dat zo met de blanco pagina midden in een  opschrijfboekje van Georges Lemaître. De naam is minder bekend, maar zijn belangrijkste gedachte wel. Deze hoogleraar uit Leuven formuleerde in 1927

Over geloof en wetenschap, en altijd vragen blijven stellen Meer lezen »

Italië gaat aspirant-rechters psychologisch testen. Slecht idee, zeggen critici

Een psychologische test voor aspirant-magistraten in Italië. Silvio Berlusconi droomde ervan, en nu heeft het radicaal-rechtse kabinet in Rome die droom verwezenlijkt. Een normaal onderdeel van een selectieprocedure, zeggen de voorstanders. Doen ze in Nederland ook. Maar veel Italiaanse magistraten reageren woedend. Ze vrezen dat dit het instrument wordt, waar zoveel politici naar hebben gezocht,

Italië gaat aspirant-rechters psychologisch testen. Slecht idee, zeggen critici Meer lezen »

Is de doos van Pandora geopend over seksueel misbruik binnen kerk Italië?

Komt paus Franciscus onder druk te staan door een podcast over seksueel misbruik? Morgen komt de eerste aflevering uit van een zevendelige Italiaanse podcast waarin, ook aan de hand van geluidsfragmenten, gedetailleerd wordt verteld hoe een Siciliaanse bisschop heeft geprobeerd het seksueel misbruik van een priester te verbloemen. En die bisschop is nog niet zo

Is de doos van Pandora geopend over seksueel misbruik binnen kerk Italië? Meer lezen »

Francesco-Scaramuzza_Amore-e-Psiche (1833_

De vele mysteries rondom Valentijnsdag

Waar komt Valentijnsdag eigenlijk vandaan? En waarom wordt dat gevierd op 14 februari? Op zoek naar antwoorden kom je een paar dingen die historisch gezien zeker zijn, maar ook een heleboel vraagtekens. Om te beginnen de naam. ‘Valentijnsdag’ is een verwijzing naar Sint Valentijn. Dat was een heilige en martelaar waaromheen veel legendes zijn geweven.

De vele mysteries rondom Valentijnsdag Meer lezen »

De kalender van knappe ‘priesters’

De vraag komt vanzelf bij je op als je in Rome langs de stalletjes en winkeltjes met souvenirs loopt: wat doet die mooie priester tussen de engeltjes, katten in ruïnes, en de meesterwerken van Rafaël? Waarom hangen er kalenders met aantrekkelijke mannelijke geestelijken naast kalenders die zijn gewijd aan gespierde Romeinse gladiatoren of de belangrijkste

De kalender van knappe ‘priesters’ Meer lezen »

Parco archeologico del Celio - Foto Marc Leijendekker

Nieuw: Een park vol zuilen en een stenen plattegrond van het antieke Rome

Rome heeft er sinds vorige week een attractie bij. Op een steenworp afstand van het Colosseum, op de Celio-heuvel, is een park opengesteld vol archeologische resten: zuilen, grafmonumenten, versieringen van gebouwen. Daarnaast is een nieuw museum geopend waar aan de hand van bewaard gebleven fragmenten delen zijn gereconstrueerd van de Forma urbis Romae. Dat was

Nieuw: Een park vol zuilen en een stenen plattegrond van het antieke Rome Meer lezen »

Genua eert ‘zijn’ cantautore Fabrizio De André

Precies 25 jaar geleden vandaag overleed Fabrizio De Andrë, een van de grootste Italiaanse cantautori (zanger/liedschrijver) uit de tweede helft van de vorige eeuw. Zijn geboortestad Genua eert hem vandaag: op de via Garibaldi, beroemd om zijn historische palazzi, is de hele dag via het openbare luidsprekerssysteem een playlist van zijn liedjes te horen. ,,Het

Genua eert ‘zijn’ cantautore Fabrizio De André Meer lezen »

Detail Napolitaanse kerststal Museum Catharijneconvent (Foto Femke Lockefeer)

Spectaculaire Napolitaanse kerststal in Utrecht

Een van de tradities bij Kerstmis vieren in Rome is dat je kerststallen gaat kijken. Veel winkels hebben hele kerststallen of onderdelen ervan in hun etalage staan, voor thuisgebruik. Daarnaast hebben niet alleen kerken, maar ook allerlei organisaties een uitgebreide kerststal neergezet. Beroemd is die van de vuilnisophalers – ik schreef er eerder over. En

Spectaculaire Napolitaanse kerststal in Utrecht Meer lezen »

Wiskunde nog altijd ‘niets voor meisjes’ in Italië

In het grote vergelijkende onderwijsonderzoek waarvan de resultaten dinsdag zijn gepubliceerd, vallen twee dingen op voor Italië. In geen van de 81 onderzochte landen zijn de verschillen tussen jongens en meisjes op het gebied van wiskunde zo groot als in Italië. En in alle van de drie onderzochte leergebieden (wiskunde, natuurwetenschappen en leesvaardigheid) bestaan er

Wiskunde nog altijd ‘niets voor meisjes’ in Italië Meer lezen »

Matteo Salvini en Geert Wilders, foto in een tweet van Salvini

Een uiterst rechts feestje van Salvini – waar Wilders voor bedankte

De Europese top van uiterst rechtse partijen, komende zondag in Florence, laat bij voorbaat al twee dingen zien. Ten eerste: veel meer dan premier Giorgia Meloni is de organisator van die top, Lega-leider en vicepremier Matteo Salvini, een populistische stoorzender in Europa. En ten tweede: Geert Wilders had de eregast moeten zijn, maar een groepsfoto

Een uiterst rechts feestje van Salvini – waar Wilders voor bedankte Meer lezen »

Het debacle van hoe Rome de Expo misliep

En de expo van 2030 gaat naar ….. Heel veel Italianen dachten dat Rome met zijn kandidatuur om de wereldtentoonstelling te organiseren, een goede kans maakte. Zeker, achter de kandidatuur van Riad zaten veel Saoedische oliedollars. Maar Rome is nu eenmaal Rome. Uniek. Moeilijk te overtreffen. Niet meer dan zeventien stemmen kreeg de Italiaanse hoofdstad

Het debacle van hoe Rome de Expo misliep Meer lezen »

Italië verbiedt als eerste land verkoop kweekvlees

De minister van landbouw had het al een tijd geleden beloofd, maar deze maand is zijn voorstel ook wet geworden. Kweekvlees mag niet worden verhandeld. Volgens minister Lollobrigida, zwager van premier Meloni, is Italië het eerste land ter wereld dat een dergelijke maatregel neemt. ,,Dit is een regering die de boeren respecteert’’, zei Lollobrigida nadat

Italië verbiedt als eerste land verkoop kweekvlees Meer lezen »

De beste restaurants van Italië

Italië heeft er deze maand twee driesterrenrestaurants bijgekregen. Het totale aantal restaurants dat met drie sterren in de Michelingids staat, is nu gestegen naar dertien. De echte nieuwkomer is chef-kok Fabrizio Mellino met zijn restaurant Quattro Passi in Nerano, op het schiereiland van Sorrento tussen Napels en de Amalfi-kust. Ook Norbert Nederkofler is met Atelier

De beste restaurants van Italië Meer lezen »

Tachtig jaar geleden: eerste massamoord op Joden in Italië

Het was de eerste massamoord van Joden op Italiaans grondgebied, door Duitse soldaten. Bijna op de dag af tachtig jaar geleden, aan de oevers van het Lago Maggiore. Minder vast in het geheugen liggend dan de executie, zes maanden later in Rome, van 335 Joden. Maar vanmorgen herdacht in het stadje Meina, in aanwezigheid van

Tachtig jaar geleden: eerste massamoord op Joden in Italië Meer lezen »

Bij het overlijden van Giorgio Napolitano

Vanavond is het overlijden bekend gemaakt van Giorgio Napolitano. Een politicus die als president voor veel kiezers een rots van stabiliteit is geweest in de woelige Italiaanse politiek. Hij heeft zijn leven gewijd aan de politiek, maar is daar zonder grootheidswaan, belastende rechtszaken of verdacht vette bankrekening doorheen gekomen. Ik heb veel over hem geschreven,

Bij het overlijden van Giorgio Napolitano Meer lezen »

8 september in Italië: de dood van het vaderland?

Vandaag is een datum waaraan Italianen niet graag worden herinnerd. Een dag waarvoor we ons moeten schamen, zo is 8 september vaak omschreven. Een dag waarop, tachtig jaar geleden, de leiders van het land hun boeltje bij elkaar zochten en op de vlucht sloegen, Italië en vooral honderdduizenden Italiaanse soldaten aan hun lot overlatend. Ze

8 september in Italië: de dood van het vaderland? Meer lezen »

ChatGPT worstelt met een Italiaanse tuin

ChatGPT is de toekomst, hoor en lees ik. Kunstmatige intelligentie, gebaseerd op gebundelde kennis van miljoenen bronnen. Maar mijn ervaringen zijn tot nu toe rampzalig, met verzonnen antwoorden op vragen met een historische achtergrond – waar het dus niet gaat om net-nieuwe informatie. Ter lering en vermaak een voorbeeld van gisteren. Als Italofiel op fietsvakantie

ChatGPT worstelt met een Italiaanse tuin Meer lezen »

Francisco Jodice-Capri the DiefenbachCronicles-003

Italië is een verlangen: een foto-tentoonstelling

´Italië is een verlangen’, zo luidt de titel van een grote fototentoonstelling in Rome. Het is een ambitieus motto, maar er zijn genoeg foto’s die die titel volledig waarmaken – zoals de foto hierboven van Capri. In de Scuderie del Quirinale, het museum tegenover het presidentiële paleis, zijn zo’n zeshonderd foto’s te zien die een

Italië is een verlangen: een foto-tentoonstelling Meer lezen »

Wonder van de sneeuw op 5 augustus in Rome

Je hebt er wat fantasie voor nodig, maar vooruit: het sneeuwde vanmorgen in Rome. In de basiliek van Santa Maria Maggiore. Zoals, wonderbaarlijk, altijd op 5 augustus. En deze zaterdagavond gaat het opnieuw ‘sneeuwen’. Zoals elk jaar – de foto hierboven is van een paar jaar geleden. De ‘sneeuw’ van vanmorgen bestond uit duizenden blaadjes.

Wonder van de sneeuw op 5 augustus in Rome Meer lezen »

Meloni weet niet waar vlag voor staat. Wie wel?

Waarschijnlijk schaamde ze zich dood, de Italiaanse premier Giorgia Meloni, toen een Amerikaanse senator haar op haar bezoek aan Washington vroeg hoe het eigenlijk zit met die Italiaanse vlag: de tricolore. Waarom drie kleuren? Waarom rood wit groen? Ze wist het antwoord niet, en probeerde zich eruit te redden met: ,,Dat staat voor veel, veel

Meloni weet niet waar vlag voor staat. Wie wel? Meer lezen »

Italië neemt afstand van China

Italië is het eerste en tot nu toe enige EU-land dat zich heeft aangesloten bij het grote Chinese project voor een Nieuwe Zijderoute. In 2019 zag de toenmalige populistische regering in Rome hierin een grote kans voor Rome. Zij verwachtte dat Italiaanse bedrijven zouden kunnen profiteren van dit Chinese initiatief voor economische samenwerking en ontwikkeling,

Italië neemt afstand van China Meer lezen »

De arrestatie van Mussolini, tachtig jaar geleden

Het is vandaag in Italië een datum om even stil bij te staan. Precies tachtig jaar geleden kwam er een einde aan het fascistische bewind van Benito Mussolini. Heel in het kort: in een urenlange vergadering hadden andere fascistische kopstukken hun vertrouwen in hem als opperbevelhebber opgezegd. Dat gaf de aarzelende koning een argument om

De arrestatie van Mussolini, tachtig jaar geleden Meer lezen »

De Florentijnse schilder Taddeo Gaddi (1300-1366, links) met in het midden zijn vader Gaddo en rechts zijn zoon Angelo

Ruimte voor zelfportretten in de Uffizi

Het beroemde Uffizi-museum in Florence heeft de traditie van zelfportretten van kunstenaars nieuw leven ingeblazen. Deze week zijn er twaalf nieuwe zalen geopend met een keuze uit de enorme collectie, volgens de Uffizi de oudste en belangrijkste verzameling van zelfportretten van kunstenaars ter wereld. Kardinaal Leopoldo de’Medici, telg uit het roemrijke Florentijnse geslacht, was begonnen

Ruimte voor zelfportretten in de Uffizi Meer lezen »

IJskarren van de familie Lucchesi in Eindhoven

Wat een rare snaken, die Italiaanse ijsmakers

‘Italiaansche snaken’. Zo noemde de Nederlandse bond van ijsverkopers denigrerend de Italiaanse ijsmakers die vanaf de jaren dertig naar Nederland kwamen. Het was crisistijd, maar die Italianen brachten iets nieuws. Niet meer het traditionele roomijs, maar ijs van vruchten! De bond haalde er in een pamfletje zijn neus voor op: Wat ik nooit dacht, gaat

Wat een rare snaken, die Italiaanse ijsmakers Meer lezen »

Cover Een magische vlucht

Een Siciliaanse vlieger en de magie van Afrika

Een magische vlucht is het tweede boek van de Siciliaanse schrijfster Giovanna Giordano dat in het Nederlands is vertaald. Vorig jaar verscheen De geur van vrijheid, geschreven in 2021. De reacties daarop waren aanleiding om ook deze eerdere roman van haar te vertalen, uit de jaren negentig. Het is het verhaal van een 23-jarige Siciliaanse

Een Siciliaanse vlieger en de magie van Afrika Meer lezen »

Lufthansa en ITA: gaat het de Duitsers wel lukken?

Gaat het de Duitsers wel lukken? KLM en later Air France-KLM hebben een paar keer hun neus gestoten toen ze probeerden een relatie aan te gaan met zorgenkind Alitalia. Hetzelfde geldt voor Etihad, de luchtvaartmaatschappij uit de Golf. Maar Carsten Spohr, de baas van Lufthansa, legt nu aan zijn aandeelhouders uit waarom de miljoeneninvestering van

Lufthansa en ITA: gaat het de Duitsers wel lukken? Meer lezen »

Cover Terra di Sicilia, door Mario Giordano

Siciliaanse mandarijnen voor München

Een Duitse schrijver in een blog dat vooral over Italië gaat? Zeker, bij wijze van uitzondering. Omdat Mario Giordano zo’n prachtige roman heeft geschreven die Sicilië (en dan vooral Taormina en Catania en omgeving) verbindt met München. Hij pendelt met kisten vol mandarijnen tussen het Sicilië van eind negentiende/ begin twintigste eeuw en München tot

Siciliaanse mandarijnen voor München Meer lezen »

Rome beschermt boeren: nee tegen synthetisch voedsel

Interessant, dit verschil. Zowel in Nederland als in Italië is de landbouw belangrijk, maar de zittende regeringen denken heel anders over de toekomst van voedsel. Het Italiaanse kabinet heeft dinsdag een wetsvoorstel goedgekeurd dat, in de kritiek van tegenstanders, de deur naar de toekomst dicht doet. Het bevat een volledig verbod op de productie van

Rome beschermt boeren: nee tegen synthetisch voedsel Meer lezen »

Radicale verandering op links in Italië

Na weken van existentiële twijfel en kritisch zelfonderzoek krijgt links Italië een volledig nieuw gezicht. De nieuwe leider van de Democratische Partij wordt Elly Schlein: jong (37), kosmopolitisch, radicaal, biseksueel, feminist, zonder bestuurlijke ervaring, iemand die openlijk aanschopt tegen de machtige nomenklatoera binnen de partij. Na Finland zijn nu ook in Italië zowel de premier

Radicale verandering op links in Italië Meer lezen »

Hoe kunst in de oorlog werd beschermd tegen bommen -en ook tegen nazi’s

De verhalen zijn fascinerend en de meeste kunstwerken zijn prachtig: een van de interessantste tentoonstellingen nu in Rome is gewijd aan de manier waarop in Italië is geprobeerd tijdens de Tweede Wereldoorlog kunstwerken te beschermen tegen oorlogsschade en tegen hebberigheid van de nazi’s. Die is nog tot   10 april te zien in de Scuderie del

Hoe kunst in de oorlog werd beschermd tegen bommen -en ook tegen nazi’s Meer lezen »

Italië scherpt regels bootmigranten aan

Een rechts kabinet in Rome dat in de campagne maatregelen heeft beloofd tegen illegale immigratie, hoe gaat dat om met de nauwelijks aflatende stroom bootmigranten? In zijn eerste weken zwalkte het kabinet-Meloni. Hulporganisaties die migranten op zee hadden gered, mochten aanvankelijk Italiaanse havens niet in. Later weer wel, al werd één schip doorgestuurd naar Zuid-Frankrijk.

Italië scherpt regels bootmigranten aan Meer lezen »

Zes jaar na de aardbeving: de open wonden van Amatrice

Een paar weken geleden was ik in Amatrice. Prachtige herfstkleuren, indrukwekkende bergen, stralende blauwe lucht, dus perfect om te wandelen.  Maar ondanks al dat natuurschoon hangt er nog steeds een deken van somberheid over de stad. Het is alweer zes jaar geleden dat het stadje in Midden-Italië, op de grens tussen de regio’s Lazio en

Zes jaar na de aardbeving: de open wonden van Amatrice Meer lezen »

De stormvloedkering dinsdagmiddag

Stormvloedkering Mose beschermt Venetië

Het is groot nieuws in Italië: ondanks het noodweer met waterstanden soms twee meter boven normaal bij vloed is Venetië niet onder water komen te staan. De beweegbare stormvloedkering die de lagune van Venetië moet beschermen en pas volgend najaar officieel wordt opgeleverd, heeft deze stresstest goed doorstaan. Geen dramatisch nieuws uit Venetië is daarom

Stormvloedkering Mose beschermt Venetië Meer lezen »

President Mattarella zweert premier Meloni in

President Mattarella en de eerste zetten van Meloni

Morgen komt de Italiaanse president Mattarella voor een vierdaags bezoek aan Nederland. Het is een gevoelig moment. Hij zal ongetwijfeld vragen krijgen over wat er speelt in Rome nu de rechts-nationalistische Giorgia Meloni eind vorige maand premier van Italië is geworden. Niet dat hij daar zelf veel invloed op heeft. Want wat vermag een president

President Mattarella en de eerste zetten van Meloni Meer lezen »

Meloni en Macron

Het nieuwe kabinet-Meloni in elf kernwoorden

Zaterdag is Giorgia Meloni beëdigd als premier van het meest rechtse kabinet in Italië sinds de Tweede Wereldoorlog. Na de eerste stappen van dit weekeinde: het kabinet-Meloni in elf kernwoorden. Vrouw. Goed dat Italië eindelijk een vrouw als premier krijgt. Jammer dat er verder zo weinig vrouwen in het kabinet zitten. Ze wil IL presidente

Het nieuwe kabinet-Meloni in elf kernwoorden Meer lezen »

San Cosimato

FAI-dag: naar het oudste ziekenhuis ter wereld

Het was weer zo’n weekeind waarin je je realiseert, ook als je al jaren in Rome woont, wat je hier allemaal nog niet hebt gezien. Het FAI, een fonds dat zich inzet voor het behoud van Italiaans erfgoed, had zijn halfjaarlijkse open-monumentendag georganiseerd. In heel Italië zijn daar 330.000 mensen op af gekomen, zo maakte

FAI-dag: naar het oudste ziekenhuis ter wereld Meer lezen »

Onzeker en bang Italië staat voor nieuw experiment

Als je van een afstand naar Italië kijkt, boven de stofwolken van de verkiezingscampagne uit, blijf je met een enorme vraag zitten. Hoe is het in hemelsnaam mogelijk? Drie maanden geleden is Mario Draghi degene in wie Italianen het meest vertrouwen hebben. En nu voorspellen de peilingen een verkiezingszege van de vrouw die de enige

Onzeker en bang Italië staat voor nieuw experiment Meer lezen »

Italiaanse patriotten en de democratie

Komt de democratie in gevaar als Giorgia Meloni, zoals wordt voorspeld, de verkiezingen in Italië wint?  Zowel haar politieke tegenstanders als veel buitenlandse waarnemers zeggen daar bang voor te zijn. Meloni leidt immers een erfgenaam van de neofascistische partij en is politiek opgegroeid binnen de jeugdbeweging daarvan. Meloni zegt dat het fascisme voltooid verleden tijd

Italiaanse patriotten en de democratie Meer lezen »

‘Patriotten’ van rechts Italië willen minder Europa

Hoe klinkt dit als binnenkomer als je nieuw bent op een Europese top? ,,(Zeg) ja tegen de soevereiniteit van de volkeren, nee tegen de bureaucraten van Brussel […] Leve het Europa van de patriotten.’’ Of: ,,Laten we Italië verdedigen.” Of anders: ,,Het kan geen ketterij zijn om te zeggen dat het (Herstelplan) niet kan worden

‘Patriotten’ van rechts Italië willen minder Europa Meer lezen »

In het rechtse blok heeft Poetin vijanden én vrienden

Komen er, juist nu de internationale scheidslijnen scherper worden getrokken, vrienden van Poetin aan de macht in Rome? Is Italië voor Moskou de weke plek in het Westerse bondgenootschap? Gaat er voor Oekraïne iets veranderen nadat de Italianen op 25 september zijn gaan stemmen? Het zijn vragen waar je niet omheen kunt als je kijkt

In het rechtse blok heeft Poetin vijanden én vrienden Meer lezen »

Italië heeft meer en beter onderwijs nodig

Vorige maand stelde Enrico Letta, de leider van de linkse verkiezingsalliantie, op een traditionele zomerbijeenkomst waar alle partijen komen, in Rimini, voor om de leerplicht aan te passen. Nu is kleuteronderwijs niet verplicht en eindigt de leerplicht als iemand zestien wordt, diploma of niet. Letta wil eerder beginnen en later eindigen. Goed idee, zou je

Italië heeft meer en beter onderwijs nodig Meer lezen »

Niet alle vrouwen willen deze vrouw als premier van Italië

Is het niet een heel goed idee, eindelijk eens een vrouw als premier in Italië? Giorgia Meloni maakt een uitstekende kans om met haar partij dé winnaar van de verkiezingen op 25 september te worden. Ze is fel, recht door zee, retorisch sterk. Vrouwen hebben het in Italië al jaren moeilijk in de politiek –

Niet alle vrouwen willen deze vrouw als premier van Italië Meer lezen »

Hoe de kerk verdween uit de campagne

Vlak nadat er in juli vervroegde verkiezingen waren uitgeschreven, verscheen Matteo Salvini op het journaal van Rai Uno. Over de achtergrond had hij goed nagedacht. Italiaanse vlaggen, natuurlijk. Maar ook een icoon van de madonna en twee andere religieuze afbeeldingen. Het paste bij zijn verkiezingsslogan: Credo. Ik geloof. In verschillende steden in Italië werd het,

Hoe de kerk verdween uit de campagne Meer lezen »

Italiaanse kiezer heeft niet altijd wat te kiezen

In een democratie kies je zelf je politici, en als je daarover ontevreden bent, moet je anders stemmen. Dat klinkt logisch. Maar is dat wel helemaal waar in Italië? Ik wil zeker geen vraagtekens zetten bij de belangrijkste keuze die Italiaanse kiezers op 25 september gaan maken, die tussen partijen en partijleiders. Maar voor het

Italiaanse kiezer heeft niet altijd wat te kiezen Meer lezen »

Rechts kan winnen in Italië. Kan het ook regeren?

Een veelgehoorde vraag is niet of het rechtse blok de komende verkiezingen kan winnen, maar of de partijen daarin ook samen kunnen regeren. Uit strategische overwegingen hebben vier partijen een brede alliantie gevormd. Al wekenlang staat die in werkelijk alle peilingen op winst. Maar binnen dat blok zijn er grote meningsverschillen over belangrijke thema’s als

Rechts kan winnen in Italië. Kan het ook regeren? Meer lezen »

De strategische fouten en morele superioriteit van Italiaans links

Enrico Letta, de leider van de centrum-linkse Democratische Partij, heeft één woord dat hij de Italianen steeds weer voorhoudt. Scegli. Kies. Daar zijn de verkiezingsposters van zijn partij op gebaseerd. Een vlak met twee kleuren, zwart en rood. Kies. Met Europa – Met Poetin. Onderbetaald werk – minimum loon. Zo probeert hij de verkiezingen van

De strategische fouten en morele superioriteit van Italiaans links Meer lezen »

Een centrum-alliantie in Italië wil Draghi terug

Heeft het centrum nog een rol in de Italiaanse politiek? Twee zowel bewonderde als verguisde politici proberen de kiezers ervan te overtuigen dat het zin heeft op hun relatief kleine centrumalliantie te stemmen. Hun belangrijkste strijdkreet: wij willen Draghi terug en gaan dat mogelijk maken. Ze hebben als kandidaten mensen van Forza Italia aangetrokken die

Een centrum-alliantie in Italië wil Draghi terug Meer lezen »

Gekelderde Vijfsterrenbeweging probeert op te krabbelen

Negen jaar geleden zorgden de Vijfsterrenbeweging voor een politieke aardbeving in Italië. In één keer van het niets op een kwart van de stemmen. Dat had toen geen directe gevolgen, maar de klap kwam vier jaar geleden: de partij die begonnen was als een anti-systeempartij, werd de belangrijkste in het parlement. Zij kreeg bijna een

Gekelderde Vijfsterrenbeweging probeert op te krabbelen Meer lezen »

Draghi stapt op, kwetsbaar Italië in crisis

De partijpolitiek heeft het gewonnen van het landsbelang. Dat is, in een notendop, de essentie van de politieke crisis in Italië nu premier Draghi is opgestapt. Hij bood vanmorgen opnieuw zijn ontslag aan aan president Mattarella. Die kon niet meer weigeren nadat gisteren Draghi gisteravond in de Senaat niet het vertrouwen kreeg waar hij om

Draghi stapt op, kwetsbaar Italië in crisis Meer lezen »

De breuk in Italiaanse anti-systeempartij

Het was in Europa de grootste en interessantste poging om een stem te geven aan ontevreden kiezers en de politieke- en bestuurscultuur te veranderen. Bij de laatste verkiezingen, in 2018, ging maar liefst één op de drie stemmen in Italië naar de Vijfsterrenbeweging, die zich profileerde als een anti-systeempartij. Maar gisteravond is het tot een

De breuk in Italiaanse anti-systeempartij Meer lezen »

Elena Ferrante vertelt over zichzelf – als schrijver

Elena Ferrante is nog steeds een raadsel. Wie is deze persoon die zulke prachtige romans heeft geschreven? Hoewel er van alles is gesuggereerd, weten we het nog steeds niet. Haar vierdelige cyclus over twee Napolitaanse vrouwen is in zo’n veertig talen vertaald, in miljoenen exemplaren verkocht. Maar Ferrante? Ze heeft recentelijk wel iets over zichzelf

Elena Ferrante vertelt over zichzelf – als schrijver Meer lezen »

Referenda over justitie in Italië rieken naar een wraakactie

Zondag kunnen Italianen hun mening geven over een onderwerp dat hen na aan het hart ligt en waarover al jaren fel wordt gedebatteerd: het functioneren van de rechterlijke macht. Daar worden vijf referenda tegelijkertijd over gehouden, in een kleurenwaaier van stembiljetten die gaat van rood naar grijs. Er zitten belangrijke thema’s tussen. Maar: de vragen

Referenda over justitie in Italië rieken naar een wraakactie Meer lezen »

Italië herdenkt zijn 9/11: de aanslag op Falcone

Ik herinner me nog de fysieke onpasselijkheid toen ik het hoorde. Het ongeloof. Het zal toch niet waar zijn? Het was  aan het einde van een zonnige zaterdagmiddag, vandaag precies dertig jaar geleden. Teletekst ontplofte. Overal gingen telefoons over. Werden tv’s aangezet. Want de maffia had Giovanni Falcone vermoord. Falcone! Een held. Een inspirator. De

Italië herdenkt zijn 9/11: de aanslag op Falcone Meer lezen »

Duitsland wil dat Italië rechtszaken wegens oorlog stopt

Duitsland vindt dat er een streep onder moet worden gezet, maar voor een aantal Italiaanse rechters gaat de Tweede Wereldoorlog nog steeds door. Er lopen in Italië zeker 25 zaken tegen de Duitse staat waarin nabestaanden schadevergoeding vragen wegens oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid die zijn begaan door nazi-soldaten. In verband hiermee is door

Duitsland wil dat Italië rechtszaken wegens oorlog stopt Meer lezen »

Antoon van Dyck - Elena Grimaldi Cavalleroni Cattaneo

Over de bloeitijd van het ‘superbe’ Genua

In Washington gooiden de coronamaatregelen roet in het eten. De National Gallery had samen met de Scuderie del Quirinale in Rome een tentoonstelling opgezet om een groot publiek kennis te laten maken met de glorietijden van Genua als artistiek centrum. Alles stond klaar. Eerst Washington, dan Rome. Maar een maand voor de opening, gepland voor

Over de bloeitijd van het ‘superbe’ Genua Meer lezen »

Oorlog in Oekraïne leidt in Italië tot ruzie over bevrijdingsdag

Italië viert morgen zijn Bevrijdingsdag. Dat is sowieso al een andersoortige dag dan in Nederland, maar dit jaar is er een dimensie bijgekomen: de oorlog in Oekraïne. De (oud-)partizanen en in hun kielzog veel linkse Italianen hebben deze dag altijd als hún feestje gezien, met veel ‘bella ciao’. Maar zij zijn sterk verdeeld geraakt. Want

Oorlog in Oekraïne leidt in Italië tot ruzie over bevrijdingsdag Meer lezen »

Cover De Albatros - Simona Lo Iacono

Pakkende roman over de schrijver van il gattopardo

Giuseppe Tomasi di Lampedusa heeft maar één boek geschreven, aan het eind van zijn leven, maar dat is wereldberoemd geworden. Il Gattopardo. De Tijgerkat. Hij schrijft over zijn overgrootvader, een Siciliaanse prins die ten tijde van de Italiaanse eenwording, midden negentiende eeuw, de wereld ziet veranderen. Nu heeft een andere Siciliaanse schrijver, Simona Lo Iacono,

Pakkende roman over de schrijver van il gattopardo Meer lezen »

Twee films rondom de Napolitaanse legende Eduardo De Filippo

Zijn voornaam is meestal genoeg in Italië, en zeker in Napels. Zeg ‘Eduardo’, en de meeste mensen zullen weten over wie je het hebt. Acteur, dramaturg en regisseur Eduardo De Filippo (1900-1984) is een legende. Hij is een bron van inspiratie geweest voor tientallen theatermakers, onder wie Dario Fo. De typische Napolitaanse komedie, met een

Twee films rondom de Napolitaanse legende Eduardo De Filippo Meer lezen »

Eindelijk regen in Italië – maar is het genoeg?

Na paar uitzonderlijk droge wintermaanden hadden de Italiaanse meteorologen vandaag goed nieuws: het gaat een paar dagen regenen. Het land heeft de op twee na droogste winter van de afgelopen 65 jaar achter de rug. Daarom klonk de waarschuwing dat de paraplu mee moet, bijna opgewekt. Het belangrijkste bericht vanmorgen op de site MilanoToday: ‘Eindelijk

Eindelijk regen in Italië – maar is het genoeg? Meer lezen »

Enorme fraudezaak in Italië, 30 jaar na ‘Schone Handen’

Vandaag is het precies dertig jaar geleden dat het grote corruptie-onderzoek Schone Handen begon. Dat leidde tot de instorting van een politiek bestel dat een halve eeuw nauwelijks was veranderd. Maar kwam daarmee ook een einde aan de corruptie in Italië? Nee. Een paar dagen geleden waarschuwde minister van Economie Daniele Franco dat er nu

Enorme fraudezaak in Italië, 30 jaar na ‘Schone Handen’ Meer lezen »

misbruikslachtoffers in Italië eisen onafhankelijk onderzoek

Waarom in Duitsland en Frankrijk wel, en in Italië nog altijd niet? Italiaanse slachtoffers van seksueel misbruik door geestelijken eisen een diepgravend onderzoek  hiernaar. Vandaag is een tiental organisaties die een stem willen geven aan slachtoffers een campagne hiervoor begonnen. In een verklaring zeggen ze: De tijd is gekomen dat ook men in Italië, zoals

misbruikslachtoffers in Italië eisen onafhankelijk onderzoek Meer lezen »

Mattarella-bis is goed en slecht nieuws

Wanneer president Mattarella vanmiddag in Rome wordt beëdigd voor een tweede termijn, begroet door 21 kanonschoten, is dat zowel goed als slecht nieuws. Het goede nieuws is voor de onmiddellijke korte termijn. Politiek verandert er niets, op een moment dat Italië ondanks veel problemen een gouden periode doormaakt. Het slechte nieuws is voor wie verder

Mattarella-bis is goed en slecht nieuws Meer lezen »

President Italië: Waarom de uitslag zo moeilijk te voorspellen is

In veel landen zou het niet zo moeilijk zijn om bij benadering de uitslag van een stemming in het parlement te voorspellen. Je kijkt naar de fracties, luistert naar wat ze hebben verklaard, en telt alles bij elkaar op.  Maar bij de stemmingen voor een nieuwe president van Italië, die vanmiddag beginnen, is het zo

President Italië: Waarom de uitslag zo moeilijk te voorspellen is Meer lezen »

Draghi

President Italië: Draghi heeft het land in de steigers gezet

Stel dat Mario Draghi volgende week tot president wordt gekozen, wordt het dan weer een politieke en bestuurlijke chaos? Hij is nu ruim elf maanden premier en heeft zich ontpopt tot een van de beste premiers die Italie ooit heeft gehad. Er is een beroemd citaat van een eeuw geleden dat luidt: ,,De Italianen besturen

President Italië: Draghi heeft het land in de steigers gezet Meer lezen »

Persconferentie Draghi 22 december

President Italië: Kan het land Mario Draghi missen als premier?

Sinds Mario Draghi op 13 februari vorig jaar het gedesinfecteerde belletje in handen kreeg waarmee de premier traditioneel de ministerraad opent, is er veel goed nieuws uit Italië gekomen. Covid? Italië is een voorbeeld voor andere landen. Europees Herstelfonds? Rome heeft een concreet, serieus plan naar Brussel gestuurd. Crisis? Een woord dat een echo is

President Italië: Kan het land Mario Draghi missen als premier? Meer lezen »

Cover boek Elena Curti

Laatste dochter (99 jaar) van Mussolini overleden

De laatste dochter van Benito Mussolini is maandag overleden, stond in de krant. Hè? De meeste Italianen zullen niet geweten hebben dat er nog een dochter van de fascistische dictator in leven was. Ook haar naam wordt nauwelijks herkend. Elena Curti. Een van de buitenechtelijke kinderen van Mussolini. Op 99-jarige leeftijd overleden in haar huis

Laatste dochter (99 jaar) van Mussolini overleden Meer lezen »

Berlusconi booster

President Italië: Berlusconi’s operatie eekhoorntje lijkt mislukt

Hoe bestaat het, zou je denken, dat iemand als Silvio Berlusconi er ook maar kan denken om president te willen worden? Dat ook zijn politieke vrienden hem dat niet heel sterk afraden? Dat miljoenen Italianen, volgens een opiniepeiling van maandag 18 procent, dat zelfs een goed idee vinden? (Een update aan het einde) Er spreekt

President Italië: Berlusconi’s operatie eekhoorntje lijkt mislukt Meer lezen »

President Italië: Salvini twijfelt aan Berlusconi

Volgende week maandag begint het Italiaanse parlement aan de stemrondes om een nieuwe president te kiezen. Inmiddels is voor iedereen wel duidelijk dat Silvio Berlusconi dit heel graag zou worden. Maar nu lijkt het erop dat zijn bondgenoot in het rechtse blok, Matteo Salvini van de rechts-populistische Lega Nord, die hoop de bodem in heeft

President Italië: Salvini twijfelt aan Berlusconi Meer lezen »

Klimt - Portret van een vrouw

Het schilderij dat twee keer verdween en twee keer werd teruggevonden

Het is niet het beroemste of het mooiste schilderij van Gustav Klimt. Maar het ‘Portret van een vrouw’ dat nu het sluitstuk vormt van een grote tentoonstelling over Klimt in Rome, was de afgelopen jaren wel het meest besproken schilderij van de Oostenrijkse schilder. Gestolen uit een museum en jaren later op een merkwaardige manier

Het schilderij dat twee keer verdween en twee keer werd teruggevonden Meer lezen »

Globe Hondius Florence

Hemelglobe van Amsterdamse cartograaf gerestaureerd

Het is zo’n klein berichtje waar een heleboel achter verscholen zit: het Galileo-museum in Florence heeft een zeventiende-eeuwse hemelbol gerestaureerd die is gemaakt door de Nederlandse cartografen vader en zoon d’Hondt en Adriaen Veen. Eerst (ik moest het opzoeken): wat is een hemelbol (eigenlijk is ‘hemelglobe’ correcter)? Niets anders dan een wereldbol waarop niet de

Hemelglobe van Amsterdamse cartograaf gerestaureerd Meer lezen »

Coronapaspoort verplicht: de eerste ervaringen in Italië

Coronapaspoort op het werk? Nederland wil er niet aan, Italië maakt een voorlopige balans op nadat sinds maandag alle werknemers een coronapaspoort moeten laten zien. Dat betekent: gevaccineerd, genezen of niet langer dan 48 uur tevoren getest. Een paar eerste conclusies: Meer vaccinaties. Tienduizenden mensen hebben besloten zich toch te laten vaccineren, ook al hadden

Coronapaspoort verplicht: de eerste ervaringen in Italië Meer lezen »